🔑 หลักการสำคัญ
- All-in All-out — ปล่อยกุ้งพร้อมกันทุกบ่อ จับหมดพร้อมกัน ไม่มีกุ้งค้างฟาร์ม
- โรคเข้าฟาร์มได้ 3 ทาง: น้ำ · สัตว์พาหะ · คนและอุปกรณ์
- ต้องควบคุมทั้ง 3 ทางพร้อมกัน — ป้องกันทางเดียวไม่พอ
💧 การควบคุมน้ำ (ช่องทางหลัก)
กรองน้ำทุกครั้งที่เติม — ผ้ากรอง 80–100 ไมครอน กั้น copepod, ปู, กุ้งป่า พาหะ WSSV
ฆ่าเชื้อน้ำด้วย UV หรือคลอรีน ก่อนเติมบ่อทุกครั้ง — UV 30–60 mJ/cm² หรือ Cl₂ 20–30 ppm
ตรวจ PCR น้ำ สำหรับ WSSV และ AHPND ก่อนปล่อยรุ่นใหม่
น้ำทิ้งจากบ่อที่มีโรค ต้องฆ่าเชื้อก่อนระบายออก ไม่ปล่อยลงแหล่งน้ำสาธารณะ
🦅 การควบคุมสัตว์พาหะ
| นก | พาหะ WSSV, YHV ข้ามฟาร์ม — กั้นตาข่ายครอบบ่อ, ใช้หุ่นไล่กา, เชือก |
| ปูทะเล | พาหะ WSSV — ตาข่าย 1 มม. รอบคันบ่อ, กับดักปู |
| กุ้งป่า | พาหะโรคทุกชนิด — กรองน้ำ ไม่นำเข้าฟาร์ม |
| หนู ตุ่น | ทำลายคันบ่อ พาเชื้อจากดิน — กับดัก ซ่อมคันบ่อ |
| แมลง | บางชนิดพา pathogen ได้ — ไม่ใช้แสงไฟส่องบ่อตอนกลางคืน |
👷 การควบคุมคนและอุปกรณ์
Footbath ทางเข้าฟาร์ม — น้ำคลอรีน 200 ppm หรือ iodophor ล้างรองเท้าก่อนเข้า
เปลี่ยนรองเท้าก่อนลงบ่อ — มีรองเท้าสำหรับแต่ละบ่อโดยเฉพาะ หรืออย่างน้อยล้างทุกครั้ง
ล้างมือทุกครั้ง ก่อนสัมผัสน้ำหรือกุ้ง
แยกอุปกรณ์แต่ละบ่อ — สวิง ถัง ไม้วัด อย่าใช้ร่วมกันข้ามบ่อ หรือจุ่มคลอรีนก่อนใช้บ่อถัดไป
ฆ่าเชื้อยานพาหนะ ที่เข้าฟาร์ม — ฉีดพ่น iodophor ที่ล้อและใต้รถ
จำกัดผู้เยี่ยมชม — ถ้าต้องเข้า ให้เปลี่ยนรองเท้าและผ่าน footbath
🧪 ระบบการตรวจ PCR
| ก่อนปล่อย PL | PCR PL สำหรับ WSSV, IHHNV, EHP, AHPND — ทุกรุ่น |
| ก่อนเติมน้ำ | PCR น้ำสำหรับ WSSV, AHPND |
| ระหว่างเลี้ยง | PCR กุ้งสุ่มทุก 2–4 สัปดาห์ ถ้าสงสัยโรค |
| เมื่อพบอาการผิดปกติ | PCR ทันที ไม่รอให้ตายมาก |
✅ PCR ไม่แพง เมื่อเทียบกับการสูญเสียรุ่น — ลงทุน PCR ก่อนปล่อยทุกรุ่น คุ้มมาก
📋 ระบบ All-in All-out
All-in: ปล่อย PL ทุกบ่อในฟาร์มพร้อมกัน (ความต่างไม่เกิน 1 สัปดาห์) ทำให้กุ้งทุกบ่อมีอายุใกล้เคียงกัน
All-out: จับกุ้งทุกบ่อพร้อมกัน ไม่เหลือกุ้งค้างฟาร์ม จากนั้นพักฟาร์ม ทำความสะอาด ก่อนปล่อยรุ่นถัดไปพร้อมกัน
✅ ข้อดีของ All-in All-out:
• ไม่มีกุ้งเก่าที่อาจพา pathogen ข้ามรุ่น
• ทำความสะอาดฟาร์มได้หมดพร้อมกัน
• ควบคุม disease cycle ได้ดีกว่า
⚠️ สิ่งที่ห้ามทำ:
• นำกุ้งจากฟาร์มอื่นมาเพิ่มในบ่อที่มีกุ้งอยู่แล้ว
• ใช้น้ำจากบ่อที่มีปัญหาเติมบ่ออื่น
• ปล่อยน้ำทิ้งจากบ่อป่วยลงแหล่งน้ำสาธารณะโดยไม่ฆ่าเชื้อ
เนื้อหานี้เพื่อการศึกษาและอ้างอิงเบื้องต้น ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ · ONE AQUACULTURE PRODUCT